کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۵ خردادماه ۱۴۰۵ – خبرگزاری ایرنا در گزارشی مفصل از فعالیتهای بنیاد تعاون زندانیان تلاش کرده است اشتغال زندانیان را به عنوان نمونهای از بازپروری و حرفهآموزی معرفی کند. با این حال، بررسی جزئیات همین گزارش نشان میدهد که موضوع استثمار کارگران زندانی همچنان یکی از مهمترین پرسشهای مطرح در این حوزه است. هزاران هکتار زمین کشاورزی، دامداری، صنایع چوب و واحدهای تولیدی با اتکا به نیروی کار زندانیان اداره میشوند؛ در حالی که بسیاری از منتقدان این وضعیت را مصداقی از استثمار کارگران در پوشش اشتغال میدانند.
بر اساس گزارش ایرنا، مجتمع کشت و صنعت حامیان فدک فشافویه بیش از ۱۵۰۰ هکتار زمین کشاورزی، صدها هکتار باغ پسته و زیتون، دامداری، آبزیپروری، پرورش شترمرغ و کارگاههای صنعتی را در اختیار دارد. مسئولان بنیاد تعاون این فعالیتها را بخشی از برنامه حرفهآموزی معرفی میکنند.
اما همین گزارش نشان میدهد که بخش مهمی از این فعالیتها با اتکا به نیروی کار زندانیان انجام میشود. به همین دلیل منتقدان معتقدند بررسی ابعاد استثمار کارگران زندانی در چنین مجموعههایی ضروری است؛ زیرا سود اقتصادی حاصل از این فعالیتها تنها یک جنبه از ماجراست و وضعیت حقوقی و معیشتی نیروی کار نیز باید مورد توجه قرار گیرد.