عبدالحسین فرحان؛ نگرانی از وضعیت جسمانی زندانی ۶۱ ساله بیمار در زندان شیبان اهواز

 

ادامه بازداشت شهروندان عرب اهل سنت پس از موج سرکوب‌های فروردین ۱۴۰۵، نگرانی‌ها درباره وضعیت عبدالحسین فرحان، زندانی ۶۱ ساله مبتلا به دیابت در زندان شیبان اهواز را افزایش داده است؛ خانواده او از محرومیت از درمان و بی‌اطلاعی نسبت به وضعیت جسمانی‌اش ابراز نگرانی کرده‌اند

عبدالحسین فرحان

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۸ تیرماه ۱۴۰۵ – هم‌زمان با ادامه بازداشت گسترده شهروندان عرب اهل سنت در خوزستان، گزارش‌ها از وضعیت نگران‌کننده عبدالحسین فرحان، شهروند ۶۱ ساله عرب اهل سنت و ساکن کوت‌عبدالله، حکایت دارد. وی که از بیماری دیابت و مشکلات جسمانی رنج می‌برد، از سوم فروردین ۱۴۰۵ در بازداشت به سر می‌برد و اکنون در زندان شیبان اهواز نگهداری می‌شود. تداوم بازداشت، ابهام در روند رسیدگی قضایی و نگرانی نسبت به دسترسی او به خدمات درمانی، بار دیگر موضوع وضعیت زندانیان بیمار در بازداشتگاه‌ها و زندان‌های ایران را در کانون توجه قرار داده است.

چرا وضعیت عبدالحسین فرحان موجب نگرانی فعالان حقوق بشر شده است؟

پس از عید فطر در اوایل فروردین ۱۴۰۵ و همچنین هم‌زمان با عید قربان، موجی از بازداشت شهروندان عرب اهل سنت در شهرهای اهواز، معشور (ماهشهر)، آبادان، فلاحیه و کوت‌عبدالله آغاز شد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ده‌ها نفر در یورش‌های هم‌زمان نیروهای امنیتی به منازل مسکونی بازداشت و شماری از آنان به زندان شیبان اهواز منتقل شدند.

در میان بازداشت‌شدگان، عبدالحسین فرحان، معروف به عبدالله ابومسعود بدوی، شهروند ۶۱ ساله عرب اهل سنت ساکن روستای ام‌البنین در کوت‌عبدالله، از جمله افرادی است که از سوم فروردین ۱۴۰۵ در بازداشت به سر می‌برد. به گفته منابع نزدیک به خانواده، وی به دلیل فعالیت‌های مذهبی و مدنی، از جمله اقامه نماز تراویح و نماز عید به صورت جمعی، توسط نیروهای اطلاعاتی بازداشت شده است.

وضعیت جسمانی عبدالحسین فرحان در زندان شیبان چگونه است؟

منابع نزدیک به خانواده این زندانی اعلام کرده‌اند که عبدالحسین فرحان از بیماری دیابت و مشکلات جسمانی دیگر رنج می‌برد و برای حفظ سلامت خود به مصرف مستمر دارو و مراقبت پزشکی نیاز دارد.

با وجود این، خانواده وی نسبت به وضعیت درمانی او ابراز نگرانی کرده‌اند و می‌گویند ادامه بازداشت و ابهام درباره دسترسی او به خدمات درمانی، احتمال تشدید بیماری‌های زمینه‌ای را افزایش داده است.

در سال‌های گذشته نیز نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وضعیت زندانیان بیمار در زندان شیبان اهواز هشدار داده و از محرومیت برخی زندانیان از خدمات درمانی مناسب خبر داده‌اند.

چرا بازداشت شهروندان عرب اهل سنت در خوزستان افزایش یافته است؟

بر اساس گزارش فعالان حقوق بشر، بازداشت‌های اخیر تنها به عبدالحسین فرحان محدود نبوده و هم‌زمان ده‌ها شهروند عرب اهل سنت در مناطق مختلف خوزستان بازداشت شده‌اند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای امنیتی با یورش شبانه به منازل، ضمن ایجاد رعب و وحشت در میان کودکان و اعضای خانواده، اقدام به توقیف وسایل شخصی و انتقال بازداشت‌شدگان به مکان‌های نامعلوم کرده‌اند.

فعالان حقوق بشر همچنین اعلام کرده‌اند که تعدادی از این افراد پیش‌تر نیز به دلیل فعالیت‌های مذهبی مسالمت‌آمیز بازداشت شده بودند و محکومیت خود را به طور کامل سپری کرده بودند.

در میان بازداشت‌شدگان، نام افرادی همچون حسین بترانی، حسن عبیداوی، محمد حزباوی، عبدالرحمن محمد حزباوی، جاسم سواری، محمد خنفری، محمد حزباوی، عبدالحسین فرحان و مجاهد سواری نیز دیده می‌شود.

آیا بازداشت به دلیل فعالیت‌های مذهبی با قوانین داخلی سازگار است؟

مطابق اصل ۲۳ قانون اساسی، تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ‌کس را نمی‌توان صرف داشتن عقیده یا باور مذهبی مورد تعرض قرار داد.

همچنین اصل ۳۲ قانون اساسی تصریح می‌کند که هیچ فردی را نمی‌توان بدون حکم و ترتیب قانونی بازداشت کرد و اتهام باید فوراً به وی ابلاغ شود.

در صورتی که بازداشت افراد صرفاً به دلیل برگزاری آیین‌های مذهبی مسالمت‌آمیز یا فعالیت‌های مدنی صورت گرفته باشد، ضرورت رعایت اصول قانونی، ارائه دلایل روشن و تضمین حق دفاع بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
  متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
• مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
  آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
• زندان دستگرد اصفهان؛ افشای قتل‌عام و سرکوب خونین زندانیان در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵

بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی

ابهامات حقوقی

در این پرونده، ابهام‌هایی درباره مبنای قانونی بازداشت، نحوه رسیدگی قضایی، دسترسی مؤثر به وکیل، وضعیت نگهداری و تأمین خدمات درمانی مورد نیاز عبدالحسین فرحان وجود دارد. همچنین چنانچه بازداشت صرفاً به دلیل فعالیت‌های مذهبی مسالمت‌آمیز صورت گرفته باشد، ضرورت بررسی انطباق آن با حقوق و آزادی‌های مقرر در قوانین داخلی مطرح می‌شود.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی: حیثیت، جان، مال و حقوق اشخاص از تعرض مصون است.

اصل ۲۳ قانون اساسی: تفتیش عقاید ممنوع است.

اصل ۳۲ قانون اساسی: ممنوعیت بازداشت خودسرانه و الزام به اعلام فوری اتهام.

اصل ۳۴ قانون اساسی: حق دادخواهی.

اصل ۳۵ قانون اساسی: حق دسترسی به وکیل.

اصل ۳۷ قانون اساسی: اصل برائت.

اصل ۳۹ قانون اساسی: ممنوعیت هتک حرمت افراد بازداشت‌شده.

آیین‌نامه سازمان زندان‌ها: تأمین خدمات درمانی مناسب برای زندانیان بیمار را الزامی می‌داند.

موارد نقض قانون

بازداشت به دلیل فعالیت‌های مذهبی و مدنی مسالمت‌آمیز.

یورش شبانه به منازل و ایجاد رعب و وحشت برای خانواده‌ها.

ابهام در دسترسی به وکیل و روند رسیدگی قضایی.

نگرانی نسبت به تأمین خدمات درمانی کافی برای یک زندانی بیمار.

انتقال برخی بازداشت‌شدگان به مکان‌های نامعلوم.

چرا این پرونده می‌تواند مصداق نقض حقوق بشر باشد؟

بازداشت افراد به دلیل فعالیت‌های مذهبی یا مدنی مسالمت‌آمیز، همراه با نگرانی درباره وضعیت درمانی، محرومیت احتمالی از دسترسی کامل به وکیل و ابهام در روند رسیدگی، از منظر نهادهای حقوق بشری می‌تواند حقوق بنیادینی همچون آزادی دین و عقیده، آزادی شخصی، حق برخورداری از دادرسی عادلانه و حق دسترسی به خدمات درمانی را تحت تأثیر قرار دهد.

مواد نقض شده

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی.

ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: منع بازداشت خودسرانه.

ماده ۱۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۱۸ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: آزادی دین، وجدان و انجام مناسک مذهبی.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق دادرسی عادلانه.

ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: حق برخورداری از خدمات درمانی و سلامت.

گزارش‌های منتشرشده درباره وضعیت عبدالحسین فرحان، زندانی ۶۱ ساله عرب اهل سنت در زندان شیبان اهواز، بار دیگر نگرانی‌ها درباره وضعیت زندانیان بیمار و روند بازداشت شهروندان عرب اهل سنت در خوزستان را برجسته کرده است. استمرار بازداشت، نگرانی نسبت به دسترسی وی به درمان، و ابهام درباره روند رسیدگی قضایی، ضرورت رعایت حقوق قانونی بازداشت‌شدگان و تضمین دادرسی عادلانه و مراقبت پزشکی مناسب را بیش از پیش یادآور می‌شود.