Banner

خبرفوری

Home Blog

Sunday, July 26, 2026

گزارش هفتگی نقض حقوق بشر در ایران؛ پایان تیر ۱۴۰۵ | کانون حقوق بشر، ۲مردادماه ۱۴۰۵

گزارش هفتگی کانون حقوق بشر ایران از نقض حقوق بنیادین شهروندان در بازه زمانی ۲۷ تیر تا ۲ مردادماه ۱۴۰۵

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۳ مردادماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های دریافتی و احراز‌شده در بازه زمانی ۲۶ تیر تا ۲ مرداد ۱۴۰۵ نشان‌دهنده شتاب بی‌سابقه ماشین سرکوب، افزایش اجرای احکام اعدام (به‌ویژه پرونده‌های مرتبط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴) و فشار مضاعف بر اقلیت‌های مذهبی، فعالان مدنی، صنفی و سیاسی در سراسر کشور است. روند احضار، بازداشت، صدور احکام سنگین حبس، شلاق، تبعید و مصادره اموال در کنار موج گسترده اعدام‌ها، حاکی از تشدید رویکرد امنیتی-قضایی در قبال معترضان و فعالان اجتماعی و فرهنگی است.

در یک نگاه

موضوعشرح
بازه زمانی۲۶ تیر تا ۲ مرداد ۱۴۰۵
مهم‌ترین محورافزایش اعدام‌ها و تشدید سرکوب معترضان
شاخص‌ترین پرونده‌هااعدام معترضان، پرونده میدان علیخانی، پرونده میدان شهدای اصفهان
وضعیت زندان‌هاادامه اعتصاب غذای «نه به اعدام» در زندان قزلحصار
اقشار هدفزندانیان سیاسی، معترضان، فعالان مدنی، بهائیان، اهل سنت، دانشجویان و وکلا
الگوی غالبتشدید برخوردهای امنیتی، احکام سنگین و گسترش فضای ارعاب

آنچه در این گزارش می‌خوانید

۱. آمار و موج گسترده اجرای احکام اعدام

طی این بازه زمانی، احکام اعدام ده‌ها زندانی با اتهامات مرتبط با اعتراضات، سیاسی-امنیتی، مواد مخدر و قصاص (قتل) در زندان‌های مختلف کشور به اجرا درآمده یا تایید شده است:

اعدام‌های مرتبط با اعتراضات سراسری:

اصفهان (پرونده میدان علیخانی): اجرای حکم اعدام عرفان اسفندیاری ۱۸ ساله و گل‌محمد محمدی۲۳ ساله در بامداد ۲۸ تیرماه و انتقال علیرضا سپاهی و ابوالفضل سپاهی به سلول‌های انفرادی جهت اجرای حکم.

کرج (زندان قزلحصار): اجرای حکم اعدام مهدی خانکی ۲۶ ساله، به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین و مرتبط با اعتراضات سراسری؛ و اجرای حکم عارف خوشکار مرتبط با قیام سراسری ۱۴۰۱.

دهاقان/اصفهان: اجرای حکم اعدام محمد امینی دهاقانی به اتهام آتش‌زدن اماکن دولتی در اعتراضات.

اعدام‌های سیاسی – امنیتی:

کرمانشاه (زندان دیزل‌آباد): اجرای حکم اعدام محی‌الدین عبداللهی و حسین پالانی با اتهام «بغی».

اعدام‌های مرتبط با جرائم عمومی و مواد مخدر:

زندان تبریز: اجرای حکم اعدام دست‌کم ۸ زندانی از جمله جواد ابوالفتحی، عزت خسرونژاد، سهراب نورمحمدی، سجاد علیزاده، فردین برنال، عبدالرضا حیدری، مهدی لطیفی و سلمان کاکه‌خانی.

زندان ساری: اعدام ۳ زندانی مرتبط با مواد مخدر به نامهای فردوس معماری، شاهین صدر و سعید آرمند.

زندان خرم‌آباد: اعدام ۲ زندانی بنامهای مهدی شهریسوند و علیرضا بارانی.

زندان یاسوج: اجرای حکم اعدام اعظم گرامی (۵۸ ساله و مادر سه فرزند) پس از ۸ سال حبس.

زندان زاهدان و ایلام: اجرای حکم اعدام یاسین هاشمزهی در زاهدان و ایرج ابراهیمی‌زاده در ایلام.

۲. صدور احکام جدید اعدام و پرونده‌های بحرانی اعتراضات

در پرونده‌های گروهی و انفرادی معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴، احکام اعدام جدید صادر یا تایید شده است:

۳. اعتصاب غذا و تحصن در زندان‌ها («نه به اعدام»)

یکی از مهم‌ترین رویدادهای این هفته، ادامه اعتصاب غذای جمعی زندانیان محکوم به اعدام در واحد ۲ زندان قزلحصار کرج بود.

این اعتصاب که از دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ آغاز شد، تا ۳۱ تیرماه وارد دهمین روز خود شد و به یکی از گسترده‌ترین اعتراض‌های درون زندان در سال‌های اخیر تبدیل شد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، زندانیان با خودداری از دریافت جیره غذایی و در دست داشتن شعار «نه به اعدام»، خواستار توقف اجرای احکام اعدام و جلب توجه جامعه جهانی، به‌ویژه مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، به وضعیت زندانیان محکوم به اعدام شدند.

ادامه این اعتصاب، در کنار گزارش‌هایی از افت فشار خون، کاهش وزن و ضعف جسمانی شماری از زندانیان، نگرانی‌های تازه‌ای درباره وضعیت سلامت آنان ایجاد کرده است.

چرا اعتصاب غذای قزلحصار اهمیت دارد؟

اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار تنها یک اعتراض به وضعیت شخصی زندانیان نیست، بلکه واکنشی جمعی به افزایش چشمگیر اجرای احکام اعدام در کشور به شمار می‌رود.

برای نخستین‌بار طی سال‌های اخیر، شمار زیادی از زندانیان محکوم به اعدام به صورت هماهنگ دست به اعتصاب غذا زده‌اند و خواسته اصلی خود را توقف اجرای احکام اعدام و اصلاح سیاست‌های کیفری اعلام کرده‌اند.

هم‌زمانی این اعتصاب با موج اجرای احکام اعدام و صدور احکام جدید، آن را به یکی از مهم‌ترین رخدادهای حقوق بشری هفته تبدیل کرده است.

۴. بازداشت‌ها، صدور احکام حبس، شلاق و تبعید

دستگاه قضایی و امنیتی صدها حکم حبس و بازداشت جدید صادر کرده است:

۵. فشار بر پیروان سایر مذاهب (بهائیان و اهل سنت)

بازداشت عامر کعبی و ریاض زهیری در حمیدیه هنگام اقامه نماز.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

۶. سرکوب آزادی بیان، اتباع خارجی و رفتارهای قهری در زندان

 پلمب چندین کافه -رستوران در خیابان‌های سنایی و ایرانشهر در تهران و یک عمارت تاریخی در بهبهان به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری و پخش موسیقی؛ و اخراج یک دانشجوی دانشگاه ملی (موسوم به بهشتی) به دلیل شرکت در تجمعات.

داده‌های گردآوری‌شده نشان می‌دهد که نهادهای امنیتی و قضایی با تلفیق صدور احکام اعدام در پرونده‌های معترضان دی ۱۴۰۴، صدور مجازات‌های تکمیلی سنگین (مانند تبعید و مصادره اموال) و اعمال محدودیت شدید بر فضای مجازی، استراتژی ارعاب عمومی را دنبال می‌کنند. در مقابل، تداوم اعتصاب غذا در زندان قزلحصار و تجمعات اعتراضی توسط اقشار مختلف مردم نشان‌دهنده تداوم مقاومت در برابر سرکوب و حاکمیت دیکتاتوری است.

تحلیل آماری روند سرکوب در بازه ۲۶ تیر تا ۲ مرداد ۱۴۰۵

بررسی داده‌های گردآوری‌شده در این گزارش نشان می‌دهد که در فاصله ۲۶ تیر تا ۲ مرداد ۱۴۰۵، دست‌کم ۲۳ زندانی در زندان‌های مختلف اعدام شده‌اند. این آمار تنها شامل مواردی است که نام، محل اجرای حکم یا اطلاعات پرونده آنها در گزارش‌های دریافتی ذکر شده است؛ بنابراین شمار واقعی اعدام‌ها می‌تواند بیش از این رقم باشد.

در میان افراد اعدام‌شده، شماری از زندانیان با پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری، اتهامات سیاسی و امنیتی روبه‌رو بوده‌اند. اجرای حکم اعدام معترضان جوان، از جمله عرفان اسفندیاری ۱۸ ساله و گل‌محمد محمدی ۲۳ ساله، نشان می‌دهد که مجازات اعدام همچنان به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی برخورد با بازداشت‌شدگان اعتراضات به کار گرفته می‌شود.

همچنین دست‌کم هشت زندانی در زندان تبریز، سه زندانی در ساری، دو زندانی در خرم‌آباد، دو زندانی در دیزل‌آباد کرمانشاه و چند زندانی دیگر در زندان‌های یاسوج، زاهدان و ایلام اعدام شدند.

در حوزه صدور احکام نیز پرونده‌های دست‌کم ۱۶ معترض در میدان شهدای اصفهان، همراه با پرونده‌های آروین خیرخواهان، مجید نیک‌اندیش، مهدی ظریف، مرتضی زمانی، مجتبی دهبندی، کیانوش همزه‌ای و احسان خدادادی نگرانی‌ها درباره افزایش شمار زندانیان در معرض اعدام را تشدید کرده است.

جدول آماری مهم‌ترین موارد ثبت‌شده

شاخصحداقل موارد ثبت‌شده
اعدام‌های نام‌برده‌شده در گزارش۲۳ نفر
اعدام در زندان تبریز۸ نفر
اعدام‌های مرتبط با اعتراضات یا اتهامات سیاسی ـ امنیتیدست‌کم ۷ نفر
متهمان پرونده میدان شهدای اصفهان۱۶ نفر
احکام حبس سنگین یا تأییدشدهدست‌کم ۱۲ مورد
احکام همراه با شلاقدست‌کم ۳ پرونده
احکام همراه با تبعید یا منع اقامتدست‌کم ۴ پرونده
بازداشت‌های جدید نام‌برده‌شدهبیش از ۲۰ نفر
شهروندان بازداشت‌شده در کرمان به‌دلیل فعالیت مجازی۹ نفر
بهائیان دارای پرونده بازداشت، حبس یا مصادرهدست‌کم ۶ نفر

این ارقام آمار کامل تمامی موارد نقض حقوق بشر در کشور نیستند، بلکه تنها موارد ثبت‌شده در داده‌های گردآوری‌شده برای این بازه زمانی را نشان می‌دهند.

true true true