شیوع بیماری تنفسی در بند ۷ زندان اوین؛ گرمای شدید و منع ورود پنکه و کولر

 

گزارش‌های رسیده از ابتلای شماری از زندانیان بند ۷ زندان اوین به یک بیماری تنفسی همراه با گلودرد، ضعف و بی‌حالی حکایت دارد؛ در حالی که ازدحام، گرمای شدید و تهویه نامناسب احتمال گسترش بیماری را افزایش داده است

کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۲۸ مردادماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های دریافتی از بند ۷ زندان اوین از گسترش یک بیماری با علائم تنفسی در چند سالن این بند حکایت دارد. شماری از زندانیان به گلودرد شدید، ضعف، بی‌حالی و نشانه‌های مشابه مبتلا شده‌اند؛ اما تاکنون اطلاعاتی درباره انجام آزمایش‌های تشخیصی یا اعلام رسمی نوع بیماری منتشر نشده است.

زندانیان از این بیماری به‌عنوان یک «ویروس جدید» یاد کرده‌اند و احتمال داده‌اند عامل بیماری از طریق تردد زندانبانان وارد بند شده باشد. با این حال، منشأ و نوع بیماری بدون معاینه، آزمایش و بررسی تخصصی قابل تأیید نیست و باید از سوی پزشکان مستقل مشخص شود.

آنچه نگرانی‌ها را افزایش داده، گسترش علائم بیماری در محیطی بسته، پرجمعیت، گرم و فاقد تهویه کافی است. زندانیان می‌گویند فضای سالن‌ها خفه‌کننده شده و مسئولان حتی اجازه ورود پنکه یا کولر آبی با هزینه شخصی زندانیان را نمی‌دهند.

آنچه در این گزارش می‌خوانید

• گسترش بیماری تنفسی در چند سالن بند ۷ زندان اوین
• ابتلای زندانیان به گلودرد شدید، ضعف و بی‌حالی
• گرمای طاقت‌فرسا و بسته بودن درهای سالن‌ها
• جلوگیری از ورود پنکه و کولر حتی با هزینه زندانیان
• ازدحام، کمبود فضا و گسترش ساس و حشرات موذی
• بررسی موارد نقض قوانین داخلی و استانداردهای حقوق بشر

باکس اطلاعاتی | وضعیت بند ۷ زندان اوین

موضوع	اطلاعات گزارش‌شده
محل	بند ۷ زندان اوین
نوع بیماری	نامشخص و بدون تشخیص پزشکی اعلام‌شده
علائم گزارش‌شده	گلودرد شدید، ضعف و بی‌حالی
شرایط محیطی	گرمای شدید، ازدحام و تهویه ناکافی
وسایل خنک‌کننده	ممنوعیت ورود پنکه و کولر در بیشتر سالن‌ها
مشکلات بهداشتی	گسترش ساس و دیگر حشرات موذی
خطر اصلی	انتشار سریع‌تر بیماری در فضای بسته و پرجمعیت

گسترش بیماری در محیطی بسته و پرجمعیت

به گفته منابع مطلع، یک بیماری با علائم تنفسی مدتی است در چند سالن بند ۷ زندان اوین گسترش یافته و شمار قابل‌توجهی از زندانیان را بیمار کرده است. یکی از زندانیان مبتلا، علائم خود را گلودرد شدید، ضعف و بی‌حالی توصیف کرده است.

برخی زندانیان معتقدند بیماری از طریق کارکنان یا زندانبانان وارد بند شده است. این ادعا تاکنون به‌طور مستقل یا پزشکی تأیید نشده، اما مسئولان موظف‌اند کارکنان دارای علائم را معاینه و برای جلوگیری از انتقال بیماری، اقدامات لازم را اجرا کنند.

در محیط زندان، امکان فاصله‌گذاری یا دور ماندن از افراد بیمار بسیار محدود است. استفاده مشترک از سرویس‌های بهداشتی، تماس مداوم افراد با یکدیگر و نبود گردش کافی هوا می‌تواند سرعت انتقال بیماری‌های تنفسی را افزایش دهد.

سازمان جهانی بهداشت نیز تأکید می‌کند که خطر انتقال بیماری‌های تنفسی در محیط‌های بسته، شلوغ و دارای تهویه نامناسب بیشتر است و بهبود گردش هوا می‌تواند این خطر را کاهش دهد.

گرمای شدید و ممنوعیت ورود وسایل خنک‌کننده

زندانیان بند ۷ می‌گویند گرما در سالن‌ها «بیداد می‌کند» و فضای بسته به‌شدت خفه‌کننده است. با وجود این شرایط، مسئولان در بیشتر سالن‌ها اجازه ورود وسایل برقی مانند کولر آبی یا حتی پنکه را نمی‌دهند.

زندانیان اعلام کرده‌اند که آماده‌اند پنکه، کولر و دیگر وسایل موردنیاز را با هزینه شخصی خود تهیه کنند؛ اما مدیریت زندان با این درخواست نیز موافقت نکرده است. به این ترتیب، زندانیان در فضایی پرجمعیت و بدون تهویه مؤثر، در معرض گرما و بیماری قرار گرفته‌اند.

ممانعت از تأمین ابتدایی‌ترین وسایل خنک‌کننده، در شرایطی که مسئولان نیز تجهیزات لازم را فراهم نمی‌کنند، می‌تواند نوعی فشار مضاعف و رفتار غیرانسانی علیه زندانیان تلقی شود. گرما و کمبود هوا برای سالمندان، بیماران قلبی و تنفسی و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای خطر بیشتری دارد.

کمبود شدید فضا و گسترش ساس

بند ۷ زندان اوین پیش از این نیز با کمبود شدید فضای اسکان و امکانات اولیه روبه‌رو بوده است. به گفته زندانیان، ظرفیت سالن‌ها تکمیل شده و ورود زندانیان جدید می‌تواند تراکم جمعیت را افزایش داده و شرایط را بحرانی‌تر کند.

شیوع ساس و دیگر حشرات موذی نیز به یکی از مشکلات جدی این بند تبدیل شده است. با وجود اعتراض‌های مکرر زندانیان، تاکنون اقدام مؤثر و پایداری برای سم‌پاشی، تعویض وسایل آلوده و ریشه‌کن کردن حشرات انجام نشده است.

ترکیب ازدحام، گرمای شدید، حشرات موذی، تهویه ناکافی و گسترش بیماری، سلامت جسمی و روانی زندانیان را در معرض خطر قرار داده است. مسئولان زندان باید بیماران را فوراً معاینه کنند، آزمایش‌های ضروری را انجام دهند و ضمن تأمین دارو و وسایل محافظتی، امکان تهویه و خنک‌سازی سالن‌ها را فراهم آورند.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
• آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
• زندان دستگرد اصفهان؛ گزارشی جامع از تراکم دوبرابری، کف‌خوابی، فشارهای امنیتی و شرایط نامناسب زندانیان
• اعدام شهرام صادقی؛ ابهام درباره بازجویی و دادرسی و پرسش‌های جدی درباره چگونگی اخذ اعترافات

بررسی حقوقی وضعیت بند ۷ زندان اوین بر اساس قوانین داخلی

قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سال‌های گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، محدود کردن حقوق زندانیان و فراهم نکردن شرایط انسانی در زندان‌ها مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. بررسی وضعیت بند ۷ زندان اوین بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشان دادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط مسئولان زندان و دستگاه قضایی رعایت نشده است.

ابهامات حقوقی وضعیت بند ۷

هنوز مشخص نیست چه تعداد از زندانیان بیمار شده‌اند، عامل بیماری چیست و آیا از افراد مبتلا آزمایش گرفته شده است. همچنین معلوم نیست بهداری زندان برای شناسایی بیماران، جداسازی موارد مشکوک و مراقبت از زندانیان آسیب‌پذیر چه اقداماتی انجام داده است.

مبنای ممنوعیت ورود پنکه و کولر نیز روشن نیست. هنگامی که مسئولان وسایل خنک‌کننده و تهویه مناسب تأمین نمی‌کنند، جلوگیری از تهیه این تجهیزات با هزینه زندانیان و خانواده‌هایشان نیازمند پاسخ‌گویی است.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان و حقوق اشخاص را از تعرض مصون می‌داند.

اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و رفتار خلاف شأن با افراد زندانی را ممنوع اعلام می‌کند.

ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها؛ بر حفظ کرامت انسانی و ارتقای سلامت جسمی و روانی زندانیان تأکید دارد.

ماده ۴ آیین‌نامه سازمان زندان‌ها؛ مسئولان را موظف به کاهش تجمع، حفظ بهداشت عمومی و تأمین شرایط مناسب نگهداری می‌کند.

مواد ۱۱۸ و ۱۲۳ آیین‌نامه سازمان زندان‌ها؛ بر مراقبت مستمر پزشکی، پیشگیری از بیماری‌های واگیردار و دسترسی زندانیان به خدمات درمانی تأکید دارند.

موارد نقض قانون

• تأخیر در شناسایی و تشخیص عامل بیماری؛
• نگهداری بیماران در محیط بسته و پرجمعیت؛
• نبود تهویه و وسایل خنک‌کننده کافی؛
• ممانعت از تهیه پنکه و کولر با هزینه زندانیان؛
• کمبود شدید فضای اسکان؛
• تداوم آلودگی به ساس و حشرات موذی؛
• نبود پاسخ‌گویی شفاف درباره اقدامات بهداری زندان.

بررسی وضعیت بند ۷ زندان اوین از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بین‌المللی

از منظر حقوق بشر، زندانیان باید بدون تبعیض به خدمات پزشکی، محیط سالم، هوای کافی و شرایط انسانی دسترسی داشته باشند. محرومیت از آزادی به معنای محرومیت از حق سلامت نیست و مسئولیت تأمین نیازهای حیاتی زندانیان مستقیماً بر عهده حکومت قرار دارد.

اسناد بین‌المللی مرتبط

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.

ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق برخورداری از سلامت و مراقبت‌های پزشکی.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی و محترمانه با افراد محروم از آزادی.

ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی؛ حق برخورداری از بالاترین استاندارد قابل‌دستیابی سلامت جسمی و روانی.

قواعد نلسون ماندلا؛ ضرورت تأمین فضای مناسب، تهویه، نظافت، مراقبت پزشکی و اقدامات فوری برای شناسایی و درمان بیماری‌های واگیردار در زندان‌ها.