جینا رومرو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی تجمع مسالمت‌آمیز و تشکل‌یابی، اعلام کرده است که روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ در همبستگی با زندانیان سیاسی ایران به اعتصاب غذای کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» خواهد پیوست. مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، نیز با بازنشر پیام رومرو، آن را «پستی مهم» توصیف کرده است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵ – جینا رومرو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور آزادی تجمع مسالمت‌آمیز و تشکل‌یابی، با اعلام پیوستن به اعتصاب غذای کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، نسبت به استفاده از مجازات اعدام علیه معترضان در ایران هشدار داد. این اقدام قرار است روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ انجام شود و در شرایطی صورت می‌گیرد که کارزار «نه به اعدام» در هفته‌های اخیر دامنه مشارکت خود را به ۶۶ زندان رسانده است.
جینا رومرو: اعدام نباید پاسخ به اعتراض باشد
رومرو در ویدئویی که روز یکشنبه ۱۱ اکتبر در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، اعلام کرد که برای نشان‌دادن همبستگی با زندانیانی که علیه مجازات اعدام اعتصاب غذا می‌کنند، روز سه‌شنبه به این اعتصاب خواهد پیوست. او همچنین استفاده از مجازات اعدام علیه افرادی را که از حقوق بنیادین خود برای آزادی تجمع، تشکل‌یابی، بیان و مشارکت سیاسی استفاده کرده‌اند، مورد انتقاد قرار داد.
رومرو در پیام خود تأکید کرده است که مجازات اعدام در مواردی علیه افرادی به کار گرفته می‌شود که صرفاً از حقوق مربوط به آزادی تجمع، تشکل‌یابی، آزادی بیان و مشارکت سیاسی استفاده کرده‌اند. این موضع، موضوع نه به اعدام را با حق آزادی تجمع و اعتراض مسالمت‌آمیز پیوند می‌دهد.
بر اساس گزارش ایران اینترنشنال از پیام رومرو، او همچنین از بازداشت‌های غیرقانونی، محاکمه‌های ناعادلانه و نقض حقوق زندانیان انتقاد کرده و خواستار توقف فوری اعدام‌ها و بازنگری در احکام مرگی شده است که در روندهای قضایی ناعادلانه صادر شده‌اند.
هشدار درباره اعدام ۴۶ معترض
گزارشگر ویژه سازمان ملل در پیام خود اعلام کرد که از ماه مارس تاکنون دست‌کم ۴۶ معترض اعدام شده‌اند. رومرو این رقم را بالاترین شمار اعدام‌های سیاسی در نزدیک به چهار دهه گذشته توصیف کرد. این آمار و ارزیابی، بر اساس اظهارات خود گزارشگر ویژه مطرح شده است.
او همچنین به سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ اشاره کرد و از کشته‌شدن هزاران معترض سخن گفت. رومرو خواستار نظارت مستقل بر وضعیت زندانیانی شده است که در معرض خطر اعدام قرار دارند و تأکید کرده که احکام مرگ صادرشده در روندهایی که تضمین‌های دادرسی عادلانه در آنها رعایت نشده، باید مورد بازنگری قرار گیرند.
این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که پیش از این نیز مای ساتو نسبت به اجرای احکام اعدام در ایران هشدار داده بود. او در ۲۸ سپتامبر خواستار اعمال مهلت قانونی برای توقف اعدام‌ها در ایران تا زمان لغو کامل مجازات اعدام شده بود و اعلام کرده بود که جزئیات پرونده‌های افراد در معرض اعدام را تا روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام منتشر خواهد کرد.
حمایت مای ساتو از پیام رومرو
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، نیز پیام جینا رومرو را در شبکه اجتماعی ایکس بازنشر کرده است.
بر اساس گزارش منتشرشده درباره این دو پیام، مای ساتو در واکنش به پیام رومرو آن را «پستی مهم» توصیف کرده است. این واکنش نشان می‌دهد که موضوع اعتراض به اعـدام معترضان و حمایت از زندانیانی که در کارزار نه به اعـدام مشارکت دارند، مورد توجه دو گزارشگر ویژه سازمان ملل قرار گرفته است.
مای ساتو پیش‌تر نیز درباره وضعیت افرادی که با خطر اجرای حکم اعـدام مواجه هستند هشدار داده بود و پرونده‌های مربوط به معترضان، محکومان جرایم مرتبط با مواد مخدر و محکومان به قصاص را در میان موارد مورد پیگیری خود قرار داده بود.
نام زندانیان و معترضان در معرض اعدام
رومرو در پیام خود ضمن ابراز همبستگی با خانواده‌های معترضانی که اعدام شده‌اند، از علیرضا سپاهی، علیرضا رئیسی، سیاوش جمشیدی خیرآبادی، علی همتی، مجید نیک‌اندیش و مهدی خانکی نام برد.
او همچنین درباره خطر اعدام محمدجواد وفایی ثانی، قهرمان و مربی پیشین بوکس، شروین باقریان و دو برادر زندانی، حمیدرضا و عبدالرضا فتحی، هشدار داد. رومرو در پایان پیام خود خواستار توقف اعدام‌ها شد.
در میان اسامی مطرح‌شده، علی همتی و مجید نیک‌اندیش در هشتم مهرماه ۱۴۰۵ اعدام شدند؛ موضوعی که بار دیگر نگرانی‌ها درباره سرعت اجرای احکام اعدام معترضان و روند رسیدگی قضایی به پرونده‌های آنان را افزایش داده است.
«سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در ۶۶ زندان
کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» از ژانویه ۲۰۲۴ با اعتصاب غذای زندانیان محکوم به اعـدام در زندان قزل‌حصار آغاز شد و به‌تدریج به زندان‌های دیگر گسترش یافت. بر اساس آخرین بیانیه این کارزار، در هفته صد و چهل و یکم، زندانیان در ۶۶ زندان در سراسر ایران در اعتصاب غذا شرکت کردند.
این فهرست شامل زندان‌هایی از جمله اوین، قزل‌حصار، زندان تهران بزرگ، قرچک، چوبیندر قزوین، اراک، دستگرد اصفهان، شیبان اهواز، عادل‌آباد شیراز، زاهدان، مشهد، رشت، ارومیه، تبریز، سنندج و شمار دیگری از زندان‌هاست.
کارزار نه به اعـدام طی هفته‌های گذشته بر توقف اجرای احکام مرگ، دفاع از حق حیات و ضرورت اقدام عملی در برابر افزایش اعـدام‌ها تأکید کرده است. این کارزار همچنین از جامعه مدنی، خانواده‌های دادخواه، فعالان حقوق بشر و مخالفان مجازات اعـدام در داخل و خارج از ایران خواسته است از اعتصاب غذای زندانیان حمایت کنند.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اعدام مجید نیک‌اندیش و علی همتی؛ دو بازداشت‌شده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در مشهد اعدام شدند
- اعدام علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی؛ ابهام در دادرسی و اعترافات اجباری پرونده «میدان علیخانی» + کلیپ
- اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی؛ ابهام در حق دفاع، روند بازجویی و دادرسی
پیوستن رومرو؛ گسترش همبستگی با زندانیان
اعلام مشارکت جینا رومرو در اعتصاب غذای «سه‌شنبه‌های نه به اعـدام»، نخستین‌بار نیست که یک مقام دارای مأموریت ویژه سازمان ملل با این کارزار همدلی نشان می‌دهد. اما پیوستن مستقیم یک گزارشگر ویژه سازمان ملل به اعتصاب غذا، آن هم در خارج از زندان، توجه بیشتری را به وضعیت زندانیان محکوم به اعـدام جلب کرده است.