با وجود انجام عمل جراحی ستون فقرات شیوا اسماعیلی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، مسئولان زندان دستور بازگرداندن او را صادر کرده‌اند؛ درحالی‌که این زندانی به مراقبت‌های تخصصی پس از جراحی نیاز دارد. مأموران زندان همچنین پس از عمل، او را با دستبند به تخت بیمارستان بسته‌اند. بازگشت زودهنگام به بند فاقد امکانات درمانی، خطر وخامت وضعیت جسمی او را افزایش داده است
کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۱۲ آبان‌ماه ۱۴۰۵ – شیوا اسماعیلی، زندانی سیاسی مبتلا به بیماری جدی ستون فقرات، پس از سال‌ها تحمل درد و محرومیت از درمان مناسب، سرانجام تحت عمل جراحی قرار گرفت؛ اما مسئولان زندان اوین بدون توجه به نیاز او به مراقبت‌های پس از عمل، دستور بازگرداندنش به زندان را صادر کرده‌اند.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که بند زندان امکانات لازم برای مراقبت از بیماران تازه جراحی‌شده را ندارد و بازگشت زودهنگام می‌تواند سلامت او را به خطر بیندازد.
ممانعت از مراقبت‌های پزشکی شیوا اسماعیلی پس از جراحی
بر اساس اطلاعات دریافتی، شیوا اسماعیلی که سال‌ها از بیماری ستون فقرات و کمردرد شدید رنج می‌برد، چند روز پیش در یکی از بیمارستان‌ها تحت عمل جراحی قرار گرفت.
وزارت اطلاعات و مسئولان زندان پس از مدت‌ها کارشکنی، سرانجام با انجام جراحی با هزینه شخصی این زندانی موافقت کردند.
بااین‌حال، اکنون به‌رغم ضرورت مراقبت‌های پزشکی پس از جراحی، دستور بازگرداندن او به زندان صادر شده است.
بازگشت به محیطی فاقد امکانات تخصصی، بدون اطمینان از تکمیل مراقبت‌های ضروری، می‌تواند روند بهبودی او را مختل کند.
بستن شیوا اسماعیلی با دستبند به تخت بیمارستان
مأموران زندان پس از عمل جراحی، بدون توجه به وضعیت جسمی شیوا اسماعیلی، او را با دستبند به تخت بیمارستان بسته‌اند.
این اقدام در شرایطی صورت گرفته که وی پس از جراحی ستون فقرات نیازمند استراحت، مراقبت پزشکی و جلوگیری از فشارهای غیرضروری بر بدن است.
استفاده از دستبند برای بیماری که تازه جراحی شده، نگرانی‌های جدی درباره رعایت کرامت انسانی و ملاحظات پزشکی در برخورد با زندانیان بیمار ایجاد می‌کند.
سابقه طولانی ممانعت از درمان در زندان اوین
محرومیت درمانی شیوا اسماعیلی موضوع تازه‌ای نیست.
کانون حقوق بشر ایران پیش‌تر در گزارش ممانعت وزارت اطلاعات از درمان و جراحی دیسک کمر شیوا اسماعیلی به کارشکنی در روند درمان او پرداخته بود.
همچنین در گزارش ممانعت عامدانه از درمان شیوا اسماعیلی از شدت درد، ناتوانی در راه‌رفتن و جلوگیری از اعزام وی به بیمارستان خبر داده شده بود.
در گزارش دیگری نیز وخامت حال شیوا اسماعیلی و زمین‌گیرشدن او در زندان اوین مطرح شده بود.
اکنون با انجام جراحی، تأمین مراقبت‌های پس از عمل به ضرورتی فوری تبدیل شده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- محسن واحدیان عظیمی؛ بازپرس بی‌رحم پرونده‌های امنیتی در مشهد
- انتصاب دادخدا سالاری به ریاست دادگستری کرمان؛ کارنامه‌ای از اعدام، بازداشت معترضان و فشار بر بهائیان
- اعدام امیرحسین ابراهیمی و امیرحسین ملکی در اصفهان؛ شمار اعدام‌های پرونده میدان علیخانی به ۹ تن افزایش یافت
بررسی حقوقی پرونده شیوا اسماعیلی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران به‌دلیل محدودکردن حقوق انسان‌ها و مغایرت با موازین دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی این موضوع به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشان‌دادن رعایت‌نشدن حتی همین مقررات است.
ابهامات حقوقی پرونده
مبنای پزشکی دستور بازگشت به زندان، نظر جراح معالج و ضرورت استفاده از دستبند پس از عمل مشخص نیست.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۹ قانون اساسی بر برخورداری از خدمات درمانی و اصل ۳۹ بر ممنوعیت هتک حرمت زندانیان تأکید دارد. آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها نیز مسئولیت مراقبت درمانی از زندانیان را مقرر کرده است.
موارد نقض قانون
محرومیت از مراقبت ضروری و استفاده ناموجه از محدودیت‌های فیزیکی می‌تواند با تعهدات قانونی مسئولان زندان تعارض داشته باشد.
بررسی وضعیت شیوا اسماعیلی از منظر حقوق بشر
قواعد ۲۴ تا ۲۷ نلسون ماندلا بر دسترسی زندانیان به خدمات پزشکی ضروری و تصمیم‌گیری درمانی بر اساس ملاحظات تخصصی تأکید دارند. قاعده ۴۷ نیز استفاده از ابزارهای محدودکننده را تابع محدودیت‌های سخت‌گیرانه می‌داند.
بستن بیمار تازه جراحی‌شده به تخت و دستور بازگشت بدون مراقبت کافی، نگرانی جدی درباره نقض حق سلامت و کرامت انسانی ایجاد می‌کند.