مای ساتو: مقاومت زندانیان قزلحصار نتیجه داد؛ گزارشگر ویژه سازمان ملل خواستار توقف اعدام‌ها در ایران شد

 

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، با استقبال از تعلیق موقت اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر در زندان قزلحصار، مقاومت زندانیان اعتصابی را مؤثر توصیف کرد و همزمان با محکوم کردن اعدام معترضان پرونده میدان علیخانی اصفهان، خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام در ایران شد

مای ساتو

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۹ مردادماه ۱۴۰۵ – مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، با انتشار دو موضع‌گیری جداگانه نسبت به روند اعدام‌ها در ایران، از یک سو اعتصاب ۱۶ روزه زندانیان زندان قزلحصار و تعلیق موقت اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر را نتیجه مقاومت زندانیان دانست و از سوی دیگر، اعدام علنی معترضان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» در اصفهان را مصداق رفتار ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز توصیف کرد.

آنچه در این گزارش می‌خوانید

• استقبال مای ساتو از نتیجه اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار
• تأکید بر ادامه کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»
• درخواست برای تعمیم تعلیق اعدام‌های مواد مخدر به سراسر کشور
• هشدار درباره ادامه اعدام معترضان و زندانیان جوان
• محکومیت اعدام‌های علنی در پرونده میدان علیخانی اصفهان
• تأکید گزارشگر ویژه سازمان ملل بر توقف اجرای احکام اعدام

مای ساتو: اعتصاب زندانیان قزلحصار نشان داد مقاومت می‌تواند نتیجه‌بخش باشد

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، روز پنجشنبه ۸ مردادماه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از نتیجه اعتصاب شانزده روزه زندانیان زندان قزلحصار کرج ابراز خرسندی کرد و آن را نشانه‌ای از اثرگذاری مقاومت  زندانیان دانست.

به گفته او، اعتصاب غذای زندانیان که به تعلیق موقت اجرای احکام اعدام در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر در زندان قزلحصار انجامید، هرچند اقدامی موقتی است، اما نشان می‌دهد که اعتراض‌های می‌تواند در برابر سیاست‌های مبتنی بر اعدام، اثرگذار باشد.

مای ساتو در این پیام نوشت زندانیانی که تحت کنترل حکومت قرار دارند، حقیقت را در برابر قدرت بیان کردند و صدای آنان به کمک افرادی در داخل و خارج از کشور به گوش افکار عمومی و جامعه جهانی رسید.

او همچنین تأکید کرد که این موفقیت نباید پایان تلاش‌ها تلقی شود، زیرا دیگر اشکال مقاومت، از جمله کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، همچنان ادامه دارد و نقش مهمی در جلب توجه جهانی نسبت به وضعیت اعدام‌ها در ایران ایفا می‌کند.

درخواست برای توقف اعدام‌های مواد مخدر در سراسر کشور

گزارشگر ویژه سازمان ملل با اشاره به اینکه اجرای احکام اعدام در زندان‌های دیگر همچنان ادامه دارد، تصریح کرد که توقف موقت اعدام‌ها در زندان قزلحصار نباید به همان زندان محدود بماند.

او یادآور شد که اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر از سال گذشته در دستور کار نهادهای حکومتی قرار دارد و در صورت تصویب، می‌تواند تعداد اعدام‌های مرتبط با این جرایم را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

مای ساتو خاطرنشان کرد که برآوردها نشان می‌دهد حدود نیمی از تمامی اعدام‌های انجام‌شده در ایران به پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر اختصاص دارد؛ از این رو اگر مقام‌های حکومت واقعاً قصد کاهش این نوع اعدام‌ها را دارند، دلیلی وجود ندارد که تعلیق اجرای احکام تنها به زندان قزلحصار محدود باقی بماند.

او خواستار آن شد که این اقدام به تمامی زندان‌های کشور تعمیم یابد و در نهایت مجازات اعدام برای جرایم مرتبط با مواد مخدر به طور کامل لغو شود.

نگرانی نسبت به ادامه اعدام معترضان و زندانیان جوان

مای ساتو در بخش دیگری از پیام خود نسبت به ادامه اجرای احکام اعدام در سایر زندان‌های ایران، به‌ویژه درباره بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری، ابراز نگرانی کرد.

او هشدار داد که شمار زیادی از محکومان به اعدام، نوجوانان یا جوانانی هستند که در اواخر دوران نوجوانی یا ابتدای دهه سوم زندگی خود قرار دارند و همچنان با خطر قریب‌الوقوع اجرای حکم روبه‌رو هستند.

به گفته وی، در همان هفته نیز اعدام‌ها در نقاط مختلف کشور ادامه یافته و حتی برخی از محکومان در ملأعام اعدام شده‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی نهادهای حقوق بشری را برانگیخته است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
• آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اعتراضات ۱۴۰۴ می‌دانیم
• مهدی خانکی اعدام شد؛ اجرای حکم بازداشت‌شده اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴
• ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری؛ اعدام دو زندانی سیاسی در میدان علیخانی اصفهان

اعتصاب ۱۶ روزه حدود ۱۵۰۰ زندانی قزلحصار

اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار از روز ۲۲ تیرماه آغاز شد و حدود ۱۵۰۰ زندانی در اعتراض به ادامه اجرای احکام اعدام، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر، از دریافت جیره غذایی خودداری کردند.

این اعتصاب که شانزده روز ادامه یافت، با وعده مسئولان مبنی بر پیگیری خواسته زندانیان و تسریع در روند بررسی اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر پایان یافت.

زندانیان در طول این اعتصاب خواستار توقف روند اعدام‌ها و اقدام عملی برای کاهش استفاده از مجازات اعدام شده بودند.

مای ساتو اعدام‌های میدان علیخانی اصفهان را محکوم کرد

مای ساتو چند روز پیش از انتشار این پیام، در واکنش به اعدام علنی دو تن دیگر از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» در اصفهان نیز موضع‌گیری کرده بود.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، اعدام در ملأعام را مصداق «رفتار ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» توصیف کرد و از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست اجرای تمامی احکام اعدام را متوقف کنند.

به گفته گزارشگر ویژه سازمان ملل، چنین اعدام‌هایی نه عدالت را برای متهمانی که بنا بر گزارش‌های منتشرشده از دادرسی عادلانه برخوردار نبوده‌اند برقرار می‌کند، نه حقیقت مربوط به کشته‌شدن نیروهای امنیتی را روشن می‌سازد و نه منفعتی برای جامعه‌ای دارد که ناچار به مشاهده اجرای حکم در ملأعام می‌شود.

«نمایش مرگ» برای ایجاد ترس در جامعه

مای ساتو همچنین تصریح کرد که اعدام‌های علنی با هدف ایجاد فضای رعب و تحکیم اقتدار حکومت از طریق «نمایش مرگ» انجام می‌شود و پیامدهای روانی گسترده‌ای برای شهروندان، به‌ویژه کودکان، به همراه دارد.

او در ادامه به حضور شماری از شهروندان در نزدیکی میدان علیخانی در شب پیش از اجرای احکام اشاره کرد و این اقدام را نشانه‌ای از همبستگی اجتماعی دانست.

به گفته او، این افراد در محل باقی ماندند تا هیچ‌یک از محکومان، آخرین لحظات زندگی خود را در تنهایی سپری نکند.

در پی اجرای این احکام، شمار اعدام‌شدگان پرونده میدان علیخانی به چهار نفر رسید. پیش از این گل‌محمد محمدی و عرفان اسفندیاری و سپس امیرحسین صفری و ابوالفضل سپاهی اعدام شدند.

همچنین کارشناسان سازمان ملل پیش‌تر اعلام کرده بودند که احکام اعدام ۱۲ متهم این پرونده در یک جلسه دادگاه صادر شده و بخش مهمی از پرونده بر اعترافاتی استوار بوده که پیش از برگزاری دادگاه از رسانه‌های حکومتی منتشر شده است.

موضع‌گیری‌های اخیر مای ساتو بار دیگر توجه جامعه جهانی را به وضعیت اعدام‌ها در ایران جلب کرده است. او ضمن استقبال از نتیجه اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار و تأکید بر نقش مقاومت‌های زندانیان، خواستار تعمیم توقف اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر به سراسر کشور شد. همزمان، محکومیت اعدام‌های علنی در پرونده میدان علیخانی اصفهان و درخواست برای توقف اجرای همه احکام اعدام، نشان می‌دهد که نگرانی سازمان ملل نسبت به روند فزاینده استفاده از مجازات اعدام در ایران همچنان ادامه دارد.