مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، با انتشار فراخوانی از قربانیان نقض حقوق بشر، خانواده‌ها، مدافعان حقوق بشر و سازمان‌های مدنی خواست اسناد و اطلاعات خود را برای تهیه گزارش آینده او به شورای حقوق بشر ارسال کنند
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲ آبان‌ماه ۱۴۰۵ – مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در پیامی در حساب رسمی خود در شبکه ایکس از آغاز دریافت اطلاعات و مستندات برای تهیه گزارش جدید خود به شصت‌وچهارمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل خبر داد.
این گزارش علاوه بر بررسی وضعیت عمومی حقوق بشر در ایران، چهار موضوع اصلی را با تمرکز ویژه بررسی خواهد کرد: سرکوب فرامرزی، تأثیر نقض حقوق بشر بر خانواده‌ها، حقوق زنان و تبعیض مبتنی بر جنسیت.
فراخوان مای ساتو برای مستندسازی سرکوب فرامرزی
یکی از محورهای مهم گزارش آینده مای ساتو، بررسی اقدامات حکومت علیه مخالفان و منتقدان خارج از کشور است.
در این بخش، اطلاعات مربوط به تهدید، ارعاب، تعقیب و آزار مخالفان در خارج از ایران و فشارهای احتمالی بر بستگان آنان در داخل کشور مورد توجه قرار می‌گیرد.
همچنین محدودیت‌های سفر، مصادره اموال و استفاده از خدمات کنسولی برای اعمال فشار، از موضوعاتی است که در گزارش‌های مرتبط با این فراخوان مطرح شده است.
بررسی پیامدهای بازداشت، اعدام و سرکوب بر خانواده‌ها
مای ساتو در گزارش آینده خود به پیامدهای نقض حقوق بشر بر خانواده‌های قربانیان نیز می‌پردازد.
این موضوع خانواده‌های افرادی را دربرمی‌گیرد که بازداشت، ناپدید، کشته یا اعدام شده‌اند.
آثار اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و روانی چنین اقداماتی و محدودیت‌های احتمالی علیه خانواده‌ها، از موضوعات مورد توجه این بررسی خواهد بود.
این محور می‌تواند به مستندسازی فشار بر خانواده‌هایی کمک کند که علاوه بر بازداشت یا فقدان عزیزان خود، با تهدید و محدودیت‌های امنیتی مواجه شده‌اند.
حقوق زنان و تبعیض جنسیتی در گزارش سازمان ملل
بخش دیگری از فراخوان مای ساتو به وضعیت حقوق زنان و تبعیض مبتنی بر جنسیت اختصاص دارد.
در این چارچوب، دریافت اطلاعات درباره قوانین، رویه‌ها و اقداماتی که به تبعیض یا نقض حقوق زنان منجر می‌شوند، برای تهیه تصویری مستند از وضعیت آنان اهمیت دارد.
همچنین گزارشگر ویژه در کنار این موضوعات، تحولات عمومی حقوق بشر در ایران را بررسی خواهد کرد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- محسن واحدیان عظیمی؛ بازپرس بی‌رحم پرونده‌های امنیتی در مشهد
- انتصاب دادخدا سالاری به ریاست دادگستری کرمان؛ کارنامه‌ای از اعدام، بازداشت معترضان و فشار بر بهائیان
مهلت ارسال اسناد و اطلاعات به مای ساتو
بر اساس فراخوان منتشرشده، قربانیان نقض حقوق بشر، نمایندگان آنان، مدافعان حقوق بشر، نهادهای مدنی و دیگر افراد و مجموعه‌های دارای اطلاعات مرتبط می‌توانند مستندات خود را ارائه کنند.
آخرین مهلت ارسال اطلاعات، ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۴ آبان‌ماه ۱۴۰۵ است.
مای ساتو اعلام کرده که اطلاعات دریافتی برای تهیه گزارش آینده او به شورای حقوق بشر مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
بررسی حقوقی موضوع بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران به‌دلیل محدودکردن حقوق انسان‌ها همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی این موضوع به معنای تأیید قوانین موجود نیست، بلکه برای نشان‌دادن رعایت‌نشدن حتی همین قوانین است.
اصول ۲۲، ۲۳ و ۳۲ قانون اساسی به حمایت از حقوق اشخاص، منع تعرض به عقاید و قانونی‌بودن بازداشت مربوط‌اند. تهدید خانواده‌ها، بازداشت خودسرانه و تعرض به اموال شهروندان می‌تواند با تضمین‌های قانونی یادشده تعارض داشته باشد.
بررسی از منظر حقوق بشر
مواد ۳، ۹، ۱۲ و ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر از امنیت فردی، آزادی از بازداشت خودسرانه، حریم خصوصی و آزادی بیان حمایت می‌کنند. ماده ۲ نیز تبعیض، از جمله تبعیض جنسیتی، را منع می‌کند.
مستندسازی این موارد می‌تواند در شناسایی الگوهای نقض حقوق بشر و پیگیری مسئولیت عاملان آن نقش داشته باشد.