گزارش‌های دریافتی از زندان زابل حاکی از رفتار توهین‌آمیز، خودداری از ثبت حضور و تهدید زندانیان رأی‌باز به بازگرداندن آنان به بند بسته است. زندانیانی که به دلیل فقر و ناتوانی در پرداخت کرایه، مسیرهای طولانی را پیاده طی می‌کنند، از فشارهای رئیس اجرای احکام رأی‌باز و برخوردهای تحقیرآمیز او خبر داده‌اند
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۲۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های دریافتی از زندان زابل در سیستان و بلوچستان نشان می‌دهد زندانیان برخوردار از تسهیلات رأی‌باز، با تهدید، توهین و سخت‌گیری در فرایند ثبت حضور مواجه شده‌اند. این رفتارها علاوه بر ایجاد فشار روانی، مشکلات معیشتی زندانیان و خانواده‌های آنان را تشدید کرده است.
بر اساس اطلاعات دریافتی در روز سه‌شنبه ۱۹ آبان‌ماه، رئیس اجرای احکام رأی‌باز زندان زابل، فردی به نام محسنی، به برخورد نامناسب با زندانیان و تهدید آنان به لغو تسهیلات متهم شده است.
تهدید زندانیان رأی‌باز به بازگشت به بند بسته
زندانیان رأی‌باز موظف هستند از شنبه تا چهارشنبه برای ثبت اثر انگشت و اعلام حضور به واحد اجرای احکام مراجعه کنند.
به گفته زندانیان، تأخیرهای ناخواسته با برخوردهای تند مسئول مربوطه مواجه می‌شود و اعتراض به این رفتارها نیز تهدید به بازگشت به بند بسته را در پی دارد.
یکی از زندانیان در توضیح شرایط خود گفته است:
«ما شرایط مالی بدی داریم، کرایه ماشین نداریم و این همه راه را پیاده می‌رویم تا از شنبه تا چهارشنبه انگشت بزنیم.»
وی افزود که با وجود تأخیر تنها نیم‌ساعته، تا ساعت ۱۲ معطل مانده و مسئول مربوطه از ثبت اثر انگشت او خودداری کرده است.
گزارش توهین و خودداری از ثبت حضور زندانیان
این زندانی، محسنی را به توهین، فحاشی و تهدید متهم کرده و گفته است که در صورت اعتراض زندانیان، آنان با تهدید لغو پرونده رأی‌باز و انتقال به بند بسته مواجه می‌شوند.
به گفته او، مسئول مربوطه تهدید کرده است:
«پرونده‌تان را باطل می‌کنم و می‌فرستمتان بند بسته زندان.»
ثبت‌نشدن حضور زندانیان می‌تواند مشکلات تازه‌ای در وضعیت اجرای محکومیت آنان ایجاد کند.
فشار مضاعف بر زندانیان کم‌درآمد و خانواده‌ها
بسیاری از زندانیان رأی‌باز با مشکلات شدید اقتصادی مواجه هستند و هزینه رفت‌وآمد روزانه برای آنان سنگین است.
بر اساس گزارش دریافتی، شماری از این زندانیان ناچارند مسیرهای طولانی را پیاده طی کنند.
سخت‌گیری در ثبت حضور و تهدید به لغو تسهیلات، علاوه بر فشار روانی، امنیت معیشتی خانواده‌های آنان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- انتصاب دادخدا سالاری به ریاست دادگستری کرمان؛ کارنامه‌ای از اعدام، بازداشت معترضان و فشار بر بهائیان
- اعدام رضا زنگنه، حسن دیوبند و حمید کاظمی در کرج؛ اجرای حکم پس از گزارش شکنجه و اعدام مصنوعی
- اعدام محمدعارف شه‌بخش، زندانی سیاسی بلوچ؛ ۵۲ روز بی‌خبری خانواده پس از بازداشت
بررسی حقوقی پرونده زندانیان رأی‌باز زابل بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران به‌دلیل محدودکردن حقوق انسان‌ها و مغایرت با موازین دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی این موضوع به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه برای نشان‌دادن رعایت‌نشدن حتی همین مقررات است.
ابهامات حقوقی پرونده
مبنای خودداری از ثبت حضور، اختیار مسئول مربوطه برای تهدید به لغو تسهیلات و امکان اعتراض زندانیان روشن نیست.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۲ قانون اساسی بر مصونیت حقوق اشخاص جز به حکم قانون تأکید دارد. مقررات اجرای احکام و آیین‌نامه سازمان زندان‌ها نیز چارچوب اختیارات مسئولان را تعیین می‌کنند.
موارد نقض قانون
تهدید خودسرانه، توهین و ایجاد مانع در ثبت حضور، در صورت احراز، می‌تواند موجب مسئولیت اداری و قانونی شود.
بررسی وضعیت از منظر حقوق بشر
مواد ۵ و ۷ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر منع رفتار تحقیرآمیز و برابری در حمایت قانونی تأکید دارند.
قواعد ۱ و ۲ نلسون ماندلا نیز رعایت کرامت انسانی و رفتار بدون تبعیض با زندانیان را ضروری می‌دانند.
ادامه این برخوردها ضرورت رسیدگی مستقل به شکایات زندانیان رأی‌باز زابل را برجسته می‌کند.